با ما همراه باشید تا با نگاهی تخصصی و در عین حال صمیمانه، فکت هایی نایاب از پدیده هایی نظیر مثلث تابستانی، شفق های قطبی زمین از نگاه ایستگاه فضایی و رازهای سحابی مدوزا را آنالیز کنیم و به سوالاتی پاسخ دهیم که شاید هرگز به فکر تان خطور ننموده بود.

01

کالبدشکافی نور؛ چرا خورشید رنگ هایش را پنهان می نماید؟

تصویری که از طیف خورشید در رصدخانه مک مث-پیرس (McMath-Pierce) ثبت شده، در واقع یک اثر انگشت اتمی است. خطوط سیاه باریکی که در میان رنگین کمانِ پیوسته می بینید، خطوط فران هوفر (Fraunhofer lines) نام دارند. این خطوط زمانی ایجاد می شوند که فوتون های فراوری شده در هسته خورشید، هنگام خروج از جو خورشید (Photosphere)، به وسیله اتم های سردتر جذب می شوند.

جالب است بدانید که عنصر هلیم (Helium) نام خود را از هلیوس (خدای خورشید در یونان باستان) گرفته است؛ چرا که ابتدا در خورشید کشف شد و سپس روی زمین! در واقع، ستاره شناسان با تحلیل همین نوارها متوجه شدند که خورشید یک راکتور گداخت هسته ای بزرگ است که مدام هیدروژن را به هلیم تبدیل می نماید.

02

مثلث تابستانی؛ توهم نزدیکی در بیکرانگی

مثلث تابستانی (Summer Triangle) یکی از مشهورترین صورواره های (Asterism) آسمان شب است، اما فریب ظاهر آن را نخورید. اگرچه نسر واقع، نسر طایر و ردف در آسمان ما با درخشندگی مشابهی می تابند، اما ردف (Deneb) یک غول بی شاخ و دم است. در حالی که نسر واقع فقط 25 سال نوری با ما فاصله دارد، ردف حدود 1400 سال نوری دورتر است.

این یعنی نوری که امشب از ردف به چشم شما می رسد، در زمان سقوط امپراتوری ساسانیان از سطح این ستاره به راه افتاده است! اگر ردف به جای نسر واقع در فاصله 25 سال نوری ما بود، احتمالاً شب های زمین مانند روز روشن می شد. این ستاره ها مانند سه برادر هستند که یکی در حیاط خانه ایستاده (نسر طایر) و دیگری در انتهای خیابان (ردف)، اما چراغ ردف آنقدر قوی است که از دوردست هم تراز بقیه دیده می گردد.

03

زمین از نگاه ایستگاه فضایی؛ پایکوبی اکسیژن در اتمسفر

تصویری که از ایستگاه فضایی بین المللی (ISS) ثبت شده، شفق های قطبی (Aurora) را نه از پایین، بلکه از پهلو نشان می دهد. این پرده های نورانی نتیجه برخورد ذرات باردار خورشیدی با میدان مغناطیسی زمین (Magnetosphere) هستند. رنگ سبز که در تصویر غالب است، ناشی از برانگیختگی اتم های اکسیژن در ارتفاع حدود 100 تا 200 کیلومتری است.

اما آن نوار سرخ رنگ در لایه های بالاتر؟ آنجا غلظت اکسیژن کمتر است و برخوردها در انرژی های متفاوتی رخ می دهند که منجر به گسیل نور قرمز می گردد. فضانوردان ایستگاه فضایی عملاً از میان این شفق ها عبور می نمایند؛ تجربه ای که شبیه به پرواز در میان یک دریای فسفری و درخشان است. فکرش را بکنید، در حالی که شما دارید قهوه می خورید، بیرون پنجره تان یک طوفان مغناطیسی در حال رنگ آمیزی اتمسفر است!

زنگ سرگرمی: مریخی های بی خواب!

آیا می دانستید روز در مریخ که به آن سول (Sol) می گویند، حدود 40 دقیقه طولانی تر از روز زمین است؟ دانشمندانی که مسئول کنترل مریخ نورد کنجکاوی (Curiosity) هستند، باید ساعت زندگی شان را با مریخ تنظیم نمایند. این یعنی هر روز 40 دقیقه دیرتر به سر کار می روند و بعد از مدتی، شیفت کاری شان به نیمه شب می افتد! تصور کنید در حالی که همه در زمین خوابند، شما دارید یک ربات یک تنی را در گودال گیل (Gale Crater) جابه جا می کنید تا عکس یادگاری هزارمین روزش را بگیرد.

04

رد ستاره ها بر فراز کوه تیبل؛ وقتی زمین می چرخد

تصویر خیره نماینده کیپ تاون، یک خطای دید مهندسی شده است. ستاره ها در واقع حرکت نمی نمایند، بلکه این زمین است که مانند یک فرفره بزرگ به دور محور خود می چرخد. عکاس با ترکیب بیش از 900 فریم 30 ثانیه ای، مسیری را ترسیم نموده که چشمان ما قادر به ثبت پیوسته آن نیست. این کمان ها همگی به دور قطب جنوب سماوی (South Celestial Pole) می گردند.

کوه تیبل (Table Mountain) در اینجا نقش یک لنگرگاه زمینی را ایفا می نماید که در تضاد با آشوب منظم آسمان است. نکته فنی جالب اینجاست که در نیم کره جنوبی، برخلاف نیم کره شمالی، ستاره قطبی (Polaris) وجود ندارد که دقیقا مرکز این چرخش را نشان دهد؛ بنابراین عکاسان باید با استفاده از صورت فلکی چلیپا (Crux) مکان دقیق قطب را حدس بزنند.

05

مقارنه ماه، زهره و مشتری؛ پایکوبی مکانیک سماوی

وقتی ماه، زهره و مشتری در یک مثلث کوچک جمع می شوند، شاهد یکی از زیباترین جلوه های مکانیک مداری (Orbital Mechanics) هستیم. زهره (Venus) به علت اتمسفر غلیظ و نزدیکی به خورشید، همواره مانند یک الماس می درخشد. مشتری (Jupiter) اما به علت ابعاد بزرگش، حتی از فاصله صدها میلیون کیلومتری نیز با وقار تمام خودنمایی می نماید.

در این تصویر که در سواحل گالیسیا ثبت شده، ماه در شرایط هلال (Crescent) نهاده شده است. جالب است بدانید که این نزدیکی ها صرفاً یک هم خطی ظاهری (Alignment) است. در واقعیت، ماه به ما چسبیده است، زهره در میان راه نهاده شده است و مشتری در اعماق دوردست منظومه شمسی است. این مانند آن است که نوک انگشتتان را طوری بگیرید که انگار دارید ماه را لمس می کنید؛ یک پرسپکتیو کیهانی شگفت انگیز!

06

سحابی شارپلس 308-2؛ حباب غول آسای کیهانی

این حباب که به سحابی سر دلفین (Dolphin Head Nebula) نیز معروف است، به وسیله یک ستاره ولف-رایه (Wolf-Rayet) ایجاد شده است. این ستاره ها در واقع ستاره های بسیار سنگینی هستند که در اواخر عمر خود، جو بیرونی شان را با سرعت های مافوق صوت (Supersonic) به بیرون پرتاب می نمایند. برخورد این بادهای تند با گازهای محیطی، این پوسته حبابی را شکل داده است.

وسعت 60 سال نوری این سحابی یعنی اگر با سرعت نور حرکت کنید، 60 سال طول می کشد تا از یک سمت حباب به سمت دیگر بروید! این ساختارها بسیار گذرا هستند (در مقیاس نجومی) و تنها چند ده هزار سال دوام می آورند تا اینکه ستاره مرکزی در یک انفجار ابرنواختری (Supernova) مهیب، کل صحنه را به هم بریزد. پس فعلاً از آرامش قبل از طوفان لذت ببرید.

07

فصل های زحل؛ وقتی حلقه ها غیب می شوند!

زحل هم مانند زمین فصل دارد، اما هر فصل آن حدود 7 سال زمینی طول می کشد! شیب محوری زحل باعث می گردد که در طول مدار 29 ساله اش به دور خورشید، زاویه دید ما نسبت به حلقه هایش تغییر کند. در زمان اعتدالین (Equinox)، ما حلقه ها را دقیقاً از لبه می بینیم. چون ضخامت حلقه ها تنها چند ده متر است، آن ها در تلسکوپ های معمولی کاملاً ناپدید می شوند!

تصویر ترکیبی 11 ساله، این پایکوبی آرام زحل را به خوبی نشان می دهد. در سال 2017 (که در متن اشاره شده)، زحل در اوج انقلاب تابستانی شمالی خود بود و حلقه ها به بیشترین مقدار گگرددگی خود رسیده بودند. تماشای این تغییرات به ما یادآوری می نماید که حتی غول های گازی هم تابع قوانین ساده هندسی و چرخش های فصلی هستند، هرچند در ابعادی که در مخیله ما نمی گنجد.

زنگ سرگرمی: کهکشان زیبای خفته یا چشم شیطان؟

کهکشان M64 دو نام مستعار کاملاً متضاد دارد: زیبای خفته و چشم سیاه. جالب اینجاست که این کهکشان در واقع محصول یک آدم خواری کیهانی است! میلیون ها سال پیش، M64 یک کهکشان کوچک تر را بلعیده است. حالا گازهای بخش بیرونی در جهت مخالف ستاره های بخش داخلی می چرخند. مثل این است که در یک اتوبان، تمام ماشین ها به سمت شمال بروند ولی آسفالت جاده با سرعت به سمت جنوب حرکت کند! این اصطکاک بزرگ باعث تولد ستاره های سرخ و درخشان در مرز این دو ناحیه شده است.

08

مسیه 5؛ فسیل زنده ای در هاله کهکشان

خوشه کروی M5 یکی از پیرترین تجمعات ستاره ای در دنیا است. با سنی حدود 13 میلیارد سال، ستاره های این خوشه تقریباً هم سن خودِ عالم هستند! این یعنی آن ها زمانی شکل گرفته اند که هنوز کهکشان راه شیری به شکل امروزی اش وجود نداشت. در تصویر هابل، تضاد رنگی بین غول های سرخ (ستاره های پیر) و کوتوله های آبی مشهود است.

برخلاف خوشه های باز (مثل پروین) که ستاره هایشان به مرور از هم جدا می شوند، گرانش در M5 چنان قوی است که صدها هزار ستاره را در یک فضای نسبتاً کوچک حبس نموده است. اگر شما روی سیاره ای در مرکز این خوشه زندگی می کردید، آسمان شب تان هرگز تاریک نمی شد؛ هزاران ستاره درخشان تر از زهره در تمام جهات می درخشیدند و مفهوم شب برایتان بی معنا بود.

09

خوشه پروین؛ هفت خواهرانی که در غبار می پایکوبیند

خوشه پروین (Pleiades) محبوب ترین سوژه عکاسان نجومی است. سحابی آبی رنگی که دور ستاره ها دیده می گردد، برخلاف تصور قدیمی، بقایای تولد آن ها نیست. این فقط یک ابر غبارآلود گذراست که ستاره ها تصادفاً در حال عبور از میان آن هستند. غبار، نور آبی ستاره های جوان را بازتاب می دهد و این چشم انداز سوررئال را می سازد.

در فرهنگ های مختلف، داستان های زیادی درباره این خوشه وجود دارد. در ژاپن به آن سوبارو (Subaru) می گویند (بله، همان برند خودرو!). اینکه چرا فقط 6 ستاره با چشم غیرمسلح دیده می گردد در حالی که نامش هفت خواهران است، هنوز یک راز باستانی است؛ شاید یکی از ستاره ها در گذشته های دور درخشان تر بوده و حالا کم نور شده است. نجوم گاهی با افسانه ها گره می خورد.

10

سحابی مدوزا؛ سرنوشت محتوم خورشید ما

سحابی مدوزا (Medusa Nebula) تصویری از آینده بسیار دور منظومه شمسی است. حدود 5 میلیارد سال دیگر، خورشید ما هم لایه های بیرونی خود را به بیرون پرتاب نموده و سحابی مشابهی ایجاد می نماید. نام مدوزا به علت رشته های گازی مارپیچی است که شبیه به موهای ماریِ این شخصیت اساطیری یونان به نظر می رسد.

نکته ظریف این تصویر، ستاره مرکزی واقعی است که دیگر یک خورشید درخشان نیست، بلکه یک کوتوله سفید (White Dwarf) کوچک و فوق العاده داغ است. این ستاره چنان کوچک است که به سختی دیده می گردد، اما اشعه فرابنفش قدرتمندی تابش می نماید که باعث درخشش کل سحابی می گردد. این بقایای یک ستاره است که با شکوه هرچه تمام تر با زندگی خداحافظی می نماید.

11

زتا-مارافسای؛ یاغی ای که از انفجار گریخت

ستاره زتا-مارافسای (Zeta Ophiuchi) یک ستاره فراری (Runaway Star) است. او زمانی جفتِ یک ستاره دیگر بود، اما وقتی همدمش منفجر شد، مانند سنگی که از قلاب سنگ رها گردد، به فضا پرتاب شد. موجِ کمانی (Bow Shock) قرمزی که در تصویر مادون قرمز می بینید، نتیجه برخورد این ستاره با سرعت 86 هزار کیلومتر بر ساعت با غبارهای فضایی است.

این پدیده دقیقاً مشابه موجی است که جلوی سینه یک کشتی تیزرو در آب ایجاد می گردد. اگر غبارهای غلیظ میان ستاره ای نبودند، زتا-مارافسای یکی از درخشان ترین ستاره های آسمان شب ما می شد. اما حالا برای تماشا شکوه واقعی آن، احتیاج به تلسکوپ های مادون قرمز نظیر اسپیتزر (Spitzer) یا جیمز وب داریم تا از میان پرده غبار، حقیقت را ببینیم.

12

قلب سنگی پلوتو؛ کشفی که دنیا را تکان داد

تصویر فضاپیمای افق های نو (New Horizons) از پلوتو در سال 2015، یکی از بزرگترین لحظات تاریخ اکتشافات فضایی بود. آن منطقه قلبی شکل که نام رسمی اش تامبا رجیو (Tombaugh Regio) است، دشتی وسیع از یخ نیتروژن است. برخلاف تصور قبلی که پلوتو را دنیایی مرده می پنداشتند، این دشت نشان دهنده فعالیت های زمین شناختی است.

در واقع پلوتو دارای اتمسفر نازک، کوه های یخی به ارتفاع هیمالیا و احتمالاً اقیانوسی زیرسطحی است. جالب اینجاست که ارسال این تصویر با کیفیت به زمین، به علت فاصله بسیار زیاد و سرعت پایین انتقال داده (حدود 1 تا 2 کیلوبیت بر ثانیه)، چندین ماه طول کشید! ما برای تماشا این قلب کیهانی سال ها انتظار کشیدیم و در نهایت پلوتو با لبخندی یخی از ما استقبال کرد.

همه رنگ های خورشید

در این تصویر همه رنگ های مرئی خورشید را می بینید، رنگ هایی که با عبور از ابزاری شبیه به منشور ایجاد شده اند. هنوز معلوم نیست که چرا در نور خورشید بعضی از رنگ ها غایبند. این طیف در رصدخانه خورشیدی مک مَث-پی یرس (McMath-Pierce Solar Observatory) به وجود آمده است و به خوبی نشان می دهد خورشید- باظاهر سفیدرنگش- نوری با (تقریباً) همه رنگ ها تابش می نماید اما نور زرد-سبز طیف از همه درخشان تر و غالب تر است. گازهای روی سطح یا نزدیک به آن با جذب نور، بخش های تاریک طیف را به وجود آورده اند. از آن جایی که هرگازی رنگ خاصی از نور را جذب می نماید پس می توان فهمید که چه گازهایی خورشید را شکل داده اند. مثلاً هلیم، نخستین بار در سال 1870 در طیف خورشید و بعدها روی زمین کشف شد. امروز، بیشتر خطوط جذبی طیف - نه همه آن ها - شناخته شده اند.

ستاره های مثلث تابستانی

این سه ستاره درخشان که با شروع تابستان در نیم کره شمالی، شب ها در آسمان دیده می شوند، به مثلث تابستانی مشهورند.این سه ستاره: نسرطایر(Altair)، ردف (Deneb) و نسرواقع (Vega) که به ترتیب ستاره های آلفای صورت های فلکی عقاب، قو و چنگ هستند و در نزدیکی راه شیری خانه دارند. این ستاره ها که درخشندگی تقریباً یکسانی دارند در این نمای تلسکوپی شبیه به هم به نظر می رسند ولی هرکدام داستان های خودشان را دارند. البته این ظاهر مشابه، این حقیقت را پنهان می نماید که ستاره های مثلث تابستانی درواقع از لحاظ درخشندگی بسیار متفاوت و از لحاظ فاصله بسیار دورند. نسرطایر، ستاره کوتوله ای از رشته اصلی است، 10 برابر خورشید درخشندگی و 17 سال نوری از ما فاصله دارد. نسرواقع هم ستاره ای کوتوله است با 30 برابر درخشندگی خورشید که در فاصله 25 سال نوری از ما نهاده شده است. ردف (یا دنب) ابرغولی است با 54 هزار برابر درخشندگی خورشید و فاصله 1400 سال نوری از ما. با هاله ای آبی -سفید، هر سه ستاره مثلث تابستانی از خورشید ما داغ ترند.

سیاره شفق ها

این سیاره عجیب و غریبی که در تصویر می بینید، سیاره ای بیگانه نیست، زمین آشنای خودمان است از نگاه ایستگاه فضایی بین المللی (ISS) زیر نور موّاج و درخشنده شفق ها! ایستگاه فضایی در فاصله 400 کیلومتری و بالاتر از قلمرو باشکوه شفق ها - مانند علاقه مندان در سطح زمین - در روز 23 ژوئن/2 تیر نظاره گر شفق های زیبا بود. شفق ها رنگ های متنوع و زیبایی دارند که از مولکول ها و اتم های برانگیخته در ارتفاعات بسیار زیاد با چگالی کم ناشی می گردد. مولکول های اکسیژن رنگ سبز وهم آور و غالب در تصویر را به وجود آورده اند اما بالاتر از آن نوار سرخ رنگ کمیابی می درخشد که اتم های اکسیژن سازنده آن هستند. این طوفان مغناطیسی دقیقاً پس از خروج جرم از تاج خورشید (CME) و برخورد آن با مغناط کُره زمین شروع شد.

رد ستاره ها

رد ستاره ها بالا و نور شهری پایین این نمای شبانه در نور ماه می درخشند (در کِیپ تاون، آفریقای جنوبی، سیاره زمین). عظمت و شکوه کوه تِیبل (Table Mountain) جایگاه نور شهری است و ستاره ها در آسمان گرد قطب جنوب سماوی زمین در گردش اند. این نمای طبیعی از آسمان شب در ماه ژوئن سال 2014 گرفته شده است و ترکیبی از بیش از 900 قطعه نوردهی 30 ثانیه ای است. این تصویر برنده مسابقه بین المللی عکاسی زمین و آسمانِ دنیا در شب سال 2015 در بخش در برابر نور است که از میان 800 تصویر راه یافته به مسابقه برگزیده شده است.

مقارنه سه گانه ماه، زهره و مشتری

به نظر شما آن اشیای درخشانی که بالای افق می درخشند، چه هستند؟ پاسخ این است: سیاره ها و ماه! در تصویر خط ساحلی اقیانوس اطلس را در کنار پارک ملی گالیسیا، Galicia در شمال اسپانیا می بینید. درخشان ترین جرم آسمان، همان طور که حدس زده اید هلال ماه است که در سوی چپ تصویر نهاده شده است. زهره در سوی راست و مشتری بالای تصویر و در رأس این مثلث است. در نوردهی بلندمدت، سرعت بسیار زیاد چرخش زمین باعث می گردد که همه اجرام آسمانی - حتی ستاره های بسیار دور - مانند کمانی کوچک به نظر برسند. این عکس یکشنبه شب گذشته گرفته شده و هنوز مدار ماه این قمر زیبا را به سوی دیگر آسمان نبرده است با این حال زهره و مشتری تا میانه ماه آگوست (اواخر مرداد) بعد از غروب خورشید در همین بخش آسمان دیده خواهند شد. نزدیک ترین فاصله مشتری و زهره تا یک هفته دیگر رخ می دهد، هنگامی که فاصله ظاهری دو سیاره کم تر از قطر زاویه ای ماه خواهد شد.

سحابی شارپلس308-2 (Sharpless 2-308): حباب ستاره ای

این حباب کیهانی بزرگ، از بادهای پُرسرعت و داغ ستاره ای غول پیکر ورم نموده است. شارپلس 308-2 در فاصله 5200 سال نوری از ما در صورت فلکی سگ بزرگ (Canis Major) نهاده شده است و اندکی بیش از ماهِ کامل آسمان را پوشانده است، این مقدار از این فاصله برابر است با 60 سال نوری! ستاره بزرگی که این حباب را شکل داده است - از دسته ستاره های وُلف-رِیِه (Wolf-Rayet stars)- همان ستاره درخشان نزدیک به مرکز سحابی است. جرم ستاره های وُلف-رِیِه 20 برابر جرم خورشید است و به طور خلاصه در سیر تکاملی ستاره ، در مرحله پیش-ابرنواختری قرار دارند. بادهای پرسرعت این ستاره - با همراه بردن موادی که از مراحل قبلی تکامل آن به جای مانده اند- سحابی حبابی شکلی را ساخته ا ند. این سحابی دست خوش باد 70 هزار ساله است و تابش کم نوری که در این تصویر پهناور به چشم می خورد از اتم های یونیزه شده اکسیژن به وجود آمده است.

حلقه ها و فصل های زحل

امروز، که انقلاب تابستانی است، محور چرخان زمین مستقیماً رو به خورشید نهاده شده و در نیم کره شمالی بلندترین روز سال است. در زحل این حلقه ها هستند که از فصل ها برایتان می گویند. بزرگ ترین حلقه ها در مداری هم تراز با استوای سیاره قرار دارند و هنگامی که محور زحل رو به خورشید است، این حلقه ها بسیار برجسته و تماشای تر از بقیه به چشم می آیند. برعکس هنگامی که محور چرخان زحل رو به پهلو است؛ اعتدالین رخ می دهد که در این حالت حلقه ها به دشواری دیده می شوند. در تصویر بالا، تصاویر گوناگون زحل در 11 سال گذشته برهم منطبق شده اند تا گذر این سیاره غول پیکر را از تابستان جنوبی به تابستان شمالی نشان دهند. البته زحل در ماه مِی 2017/اردیبهشت 1396 دقیقاً به انقلاب تابستانی شمالی می رسد. شبیه ترین تصویر زحل به انقلاب تابستانی امروزِ زمین، پایین ترین تصویر از این سیاره است.

مسیه 5 (M5) از نگاه هابل

سحابی زیبایی میان ترازو و عقرب نهاده شده است … . چارلز مسیه (ستاره شناس مشهور قرن 18) با این جمله وارد کردن پنجمین جرم ژرف آسمان را در لیست سحابی ها و خوشه های ستاره ای، شروع کرد. مسیه 5 (M5) به نظر او ابری دایره وار، تیره و مبهم و خالی از ستاره بود؛ با این حال امروز ما می دانیم که به خوشه ستاره ای کروی نگاه می کنیم که بیش از 100 هزار ستاره دارد. گرانش این ستاره ها را در فاصله 25 هزار سال نوری از ما و در منطقه ای به وسعت 165 سال نوری نگه می دارد. می دانیم که خوشه های کروی - که بیش از همه در هاله کهکشان پرسه می زنند - از اعضای باستانی راه شیری هستند و خوشه M5 یکی از قدیمی ترین خوشه ها است به طوری که ستاره هایش 13 میلیارد ساله اند (به طور تقریبی). معمولاً خوشه ای زیبا هدف خوبی برای تلسکوپ های زمینی است و صد البته که برای تلسکوپ های فضایی نیز چنین است؛ تلسکوپ فضایی هابل (که در 5 اردیبهشت 1369 / 25 آوریل 1990 در مدار زمین نهاده شد) این نمای نزدیک بسیار زیبا را از M5 گرفته است. این تصویر منطقه ای در حدود 20 سال نوری در نزدیکی مرکز خوشه را پوشش می دهد. سوی چپ تصویر نزدیک به مرکز چگال تر خوشه است و ستاره های غول پیکر و پیر سرخ و آبی همراه با ستاره های جوان تر در هاله ای آبی و زرد - در این تصویر رنگی و دقیق - دیده می شوند.

کهکشان چشمِ سیاه: M64

کهکشان مارپیچی بزرگ، زیبا و درخشان مسیه 64 با نام کهکشان چشم سیاه یا زیبای خفته شناخته می گردد چراکه نمای تلسکوپی این کهکشان چنین فکریتی به انسان می دهد. کهکشان M64 در فاصله 17 میلیون سال نوری در شمال صورت فلکی گیسوی برنیکه (Coma Berenices) نهاده شده است. درواقع با تماشا این تصویر ترکیبی و رنگی، نام چشم سرخ نیز برازنده این کهکشان است. نواری از هیدروژن سرخ درخشان؛ ابرهای غبارآلود نزدیکی منطقه مرکزی M64 را دربرگرفته است و نشان از ستاره های تازه متولدشده دارد. رصدها نشان می دهند که این کهکشان دو چرخش متضاد با هم دارد، یکی چرخش ستاره های درونی آن است که هم جهت با مرکز M64 و ابر و غبار آن می چرخند و دیگری گازهای بیرونی هستند که تا فاصله 40 هزار سال نوری گسترده شده اند و خلاف جهت مرکز کهکشان درحال چرخشند. چشم غبار آلود و چرخش های در خلاف جهت یکدیگر، در نتیجه تصادف و ترکیب دو کهکشان متفاوت به وجود آمده اند.

خوشه پروین

آیا تا به حال خوشه پروین را رصد نموده اید؟ اگر هم آن را دیده باشید به احتمال قوی آن چیزی که دیده اید به این مقدار غبارآلود نبوده است. خوشه پروین مشهورترین خوشه ستاره ای آسمان است و با آن ستاره های درخشانش حتی بدون دوربین دوچشمی و از شهری با آلودگی نوری شدید هم دیده می گردد. اگر از این خوشه در محلی تاریک با نوردهی طولانی عکس بگیرید؛ ابرغبارآلود آن را به وضوح خواهید دید. این عکس با نوردهی 12 ساعت گرفته شده است و منطقه ای چند برابر مقدار ماه کامل را پوشش می دهد. خوشه پروین با نام های: هفت خواهران و M45 نیز شناخته می گردد و در فاصله 400 سال نوری از ما در صورت فلکی گاو (Taurus) نهاده شده است. ترکیبی از افسانه های قدیمی و داستان های نو، گواه آن اند که یکی از ستاره های درخشان این مجموعه از هنگامی که خوشه نام گذاری شده، کم نور شده است و فقط 6 ستاره آن با چشم غیرمسلح دیده می شوند. البته تعداد واقعی ستاره های این خوشه، بسته به تاریکی محیط رصد و قدرت دید رصدگر، کم تر یا بیشتر از 7 تا است.

هزارمین روز خورشیدی

اندکی پیش از مقارنه مریخ (در ماه ژوئن سال 2015)، مریخ نورد کنجکاوی هزارمین خورشیدش را بر سیاره سرخ جشن گرفت. پس از فرود موفقیت آمیز این مریخ نورد در 5 آگوست سال 2012 (15 مرداد 1391)، کنجکاوی هزارمین روز خورشیدی اش را مطابق با تقویم زمینی در 31 مِی (10 خرداد) گذراند. از آن جایی که مریخ در مقارنه به خورشید نزدیک شده است، ارتباطات رادیویی تحت تأثیر قرار می گیرند؛ بنابراین کنجکاوی فعلاً در نقطه ای که نهاده شده بود، باقی می ماند. این تصویر نگاهی رو به عقب و رو به مسیر 10/6 کیلومتری مریخ نورد است و در دوردست گودال گِیل، Gale به طور مبهمی دیده می گردد. این عکس پانوراما و موزاییکی ترکیبی از عکس های دوربین ناوبری کنجکاوری در روز 997 خورشیدی است.

سحابی مدوزا

رشته های در هم پیچیده و مارپیچ این سحابی، آن را شایسته نامش نموده است. سحابی مدوزا که با نام اَبِل 21 هم شناخته می گردد سحابی سیاره نمای پیری است که 1500 سال نوری از ما فاصله دارد و در مرز صورت فلکی دوپیکر نهاده شده است. مانند صاحب نام اساطیری خود، این سحابی در روند تکامل دچار تغییر و تحولات چشمگیر و مهیجی شده است. سحابی های سیاره نما آخرین مرحله از تکامل ستاره های پرجرم خورشیدمانند هستند؛ این ستاره ها از غول سرخ به کوتوله سفید می رسند و در این روند لایه های بیرونی خود را جدا و رها می نمایند؛ تابش فرابنفش ستاره داغ درخشش سحابی را تأمین می نماید. ستاره درخشانی که در پیش زمینه تصویر و در نزدیکی مرکز این نمای تلسکوپی می بینید، درواقع ستاره اصلی این سحابی نیست. ستاره اصلی و مرکزی مدوزا، بسیار کم نورتر-پایین تر از مرکز و در سوی راست تصویر- نهاده شده است. گستردگی سحابی مدوزا 4 سال نوری است.

زتا- مارافسای: ستاره فراری

در این نمای فروسرخ حیرت انگیز، زتا-مارافسای (Zeta Ophiuchi) - ستاره فراری - مثل قایقی که در دریایی کیهانی پیش می رود، موجْ کمانی (یا ضربه کمان) میان ستاره ای به وجود آورده است. در این نما با رنگ مصنوعی، ستاره آبی زتا-مارافسای - که حدود 20 برابر از خورشید پرجرم تر است- در نزدیکی مرکز قاب تصویر با سرعت 24 کیلومتر بر ثانیه در حال حرکت است. بادهای میان ستاره ای قدرتمند با فشرده کردن و گرم کردن مواد میان ستاره ایِ غبارآلود موجِ قوسی شکلِ پیش رونده ای به وجود آورده اند. پیرامون این موج ابرهایی از مواد آشفته نشده و دست نخورده دیده می گردد. این ستاره در چه جهتی حرکت می نماید؟ به نظر می رسد ستاره زتا-مارافسای زمانی عضوی از مجموعه ای دوتایی بوده، که ستاره همدم آن بسیار پرجرم تر بوده و عمر کوتاه تری داشته است. هنگامی که همدهم این ستاره به شکل ابرنواختر منفجر شده و به طور ناگهانی جرمش را از دست داده است؛ زتا- مارافسای از مجموعه به بیرون پرتاب شده است. زتا-مارافسای حدود 460 سال نوری دورتر و حدود 65000 بار درخشان تر از خورشید است و اگر غبار اطرافش را نپوشانده بود یکی از درخشان ترین ستاره های آسمان بود. در این فاصله تخمین زده شده از زتا-مارافسای، عکس حدود 1/5 درجه یا 12 سال نوری را پوشش داده است.

مشتری و زهره دور از هم

در واقع در روز 30 ژوئن/9 تیر مشتری و زهره از هم بسیار دور بودند اما به طوری ظاهری در آسمان شبانگاهی نزدیک به هم دیده می شدند. نزدیکِ زمانِ مقارنه تصویر دیجیتالی و باوضوح این دو سیاره درخشان آسمان در یک نمای تلسکوپی بعد از غروب خورشید در آسمان لهستان (شهر Poznań) گرفته شده است. مشتری، این غول گازی منظومه شمسی، 910 میلیون کیلومتر دورتر از ما است؛ یعنی 11 برابر دورتر از زهره که در 78 میلیون کیلومتری زمین نهاده شده است. در عین حال از آن جایی که قطر قرص مشتری 11 برابر بزرگ تر از زهره است در این نما هردو سیاره تقریباً مقدار زاویه ای یکسانی دارند. احتمالاً ستاره شناس قرن 16، نیکلاس کوپرنیک، نیز باید از تماشا نمای تلسکوپی چهار قمر گالیله ای مشتری و هلال زهره لذت برده باشد. چراکه رصد قمرهای مشتری و هلال زهره شواهدی قطعی بر مدل کوپرنیک یا همان مدل خورشیدمرکزی است.

مقارنه زهره و مشتری

روز 30 ژوئن/9 تیر، زهره و مشتری در آسمان شبانگاهی در کنار هم می درخشیدند. این تصویر زیبا که پس از غروب خورشید در پکن (چین) گرفته شده؛ نمایش باشکوهی از مقارنه این دو سیاره درخشان در یک نمای تلسکوپی است. در حین این که این دو سیاره در غرب آسمان در کنار یکدیگر بودند، ماه (تقریباً کامل) در افق شرقی- جنوبی دیده می شد. این تصویر از ماه - که دقیقاً در سوی دیگر آسمان قرار داشت - در همان شب گرفته شده است تا مانند مقیاسی در برابر مقارنه سیاره ها در این نمای ترکیبی دیجیتالی به کار برود. بد نیست بدانید که قرص ماه کامل تقریباً 1/2 درجه از آسمان را می پوشاند. هلال زهره و چهار قمر گالیله ای مشتری در تلسکوپ های کوچک و دوچشمی ها به خوبی دیده می شوند و هنوز هم زهره و مشتری در آسمان در نزدیکی یکدیگر قرار دارند.

زهره، مشتری و ابرهای شب تاب

آیا تا به حال سیاره ها را در حال گذر از کنار یکدیگر دیده اید؟ امروز سیاره های زهره و مشتری، آن طور که از زمین دیده می گردد، در فاصله نیم درجه ای همدیگر هستند. این مقارنه در همه جای زمین دیده می گردد و برای تماشا آن فقط کافی است به سادگی اندکی بعد از غروب خورشید به غرب نگاه کنید. درخشان ترین اجرام آسمانی که بالای افق می بینید، زهره و مشتری هستند البته زهره درخشان تر از مشتری است. تصویر بالا دو شب پیش از آسمان شبانگاهی همراه با ابرهای شب تاب گرفته شده است. در پیش زمینه، خواهر عکاس کنار آبِ سدِ Sec (در جمهوری چک) نشسته است؛ درحالی که به گفته خودش نخستین باری بوده که ابرهای شب تاب را دیده است. مشتری و زهره امشب از آن چه در تصویر می بینید به هم نزدیک تر خواهند بود و تا اواخر مرداد در همین بخش آسمان دیده خواهند شد.

سحابی نشری مسیه 43 (M43)

از سحابی نشری مسیه 43 (M43) اغلب عکس های بسیاری گرفته می گردد ولی کم تر جایی نام آن را می شنوید. این سحابی در دل ناحیه ای بزرگ تر از گاز و غبار نهاده شده است - محلی برای تولد ستاره های نو - و این ناحیه بزرگ تر در همسایگی M43، سحابی مشهور M42 (یا سحابی بزرگ شکارچی) را جای داده است. درواقع در لبه های پایینی تصویر می توانید سحابی بزرگ شکارچی را ببینید. ستاره شناسان هنگامی این نمای نزدیک را از M43 گرفتند که توانایی ابزارِ نزدیکِ فروسرخ یکی از تلسکوپ های 6/5 متری دوقلوی ماژلان را می سنجیدند (این تلسکوپ ها در رصدخانه لاس کامپانیاس در رشته کوه آند در شیلی قرار دارند). در این تصویر ترکیبی به جز امواج فروسرخ نامرئی، بقیه امواج به رنگ های آبی، سبز و سرخ انتقال داده شده اند. این غبارهای میان ستاره ای در نور مرئی پنهان اند درحالی که نمای نزدیکِ فروسرخ آنالیز ستاره های کوتوله قهوه ای و سرد این منطقه پیچیده را ممکن می نماید. سحابی M43 همراه با همسایه مشهورش در فاصله 1500 سال نوری از ما در ابر مولکولی بزرگ شکارچی قرار دارند. با توجه به این فاصله، میدان دید این تصویر در حدود 5 سال نوری است.

هشت میلیون کیلومتری پلوتو

فضاپیمای افق های نو، New Horizons این تصویرِ ترکیبی با داده های رنگی را 7 جولای/16 تیر از فاصله 8 میلیون کیلومتری پلوتو گرفته است. این دقیق ترین تصویر از مشهورترین دنیای منظومه شمسی است که به زودی به کاوش آن خواهیم پرداخت. منطقه نسبتاً تاریک و کشیده ای که در استوای پلوتو نهاده شده است از حالا نام نهنگ را بر خود گرفته است. منطقه روشن تر که شبیه قلب است 2 هزار کیلومتر گسترده شده و به احتمال قوی با یخ های متان، نیتروژن و کربن مونواکسید پوشیده شده است. به زودی، هنگامی که 14 جولای/23 تیر فضاپیما به نزدیک ترین فاصله اش از پلوتو - یعنی 12500 کیلومتری آن - برسد، این نما با جزئیات و دقت بیشتری دیده خواهد شد.

دیونه همراه با زحل

این ماه نیست که در تصویر می بینید بلکه دیونه، یکی از قمرهای زحل است. فضاپیمای روبوتیک کاسینی این عکس را ماه گذشته هنگام گذر از کنار این قمر پُر گودال زحل گرفته است. البته چیزی که این تصویر را بسیار خیره نماینده و مجذوب کننده می نماید، پس زمینه آن است. کُره بزرگی که پشت دیونه می بینید خود زحل است که اندکی با نور بازتاب شده حلقه ها روشن شده است. قطعاً متوجه شده اید که آن خطوط نازک که به طور اُریب در تصویر قرار دارند، حلقه های زحل هستند. میلیون ها سنگ یخی که حلقه های تماشایی زحل را شکل می دهند همه در یک صفحه دور این سیاره می گردند و هنگامی که از لبه دیده می شوند، بسیار نازک به نظر می آیند. در پیش زمینه هلال دیونه را می بینید که با نور خورشید روشن شده است. اگر با دقت به تصویر نگاه کنید، بالا-راست تصویر، قمر دیگر زحل -انسلادوس- را می یابید.

ابرهای رنگیِ نزدیکِ ستاره رو -مار افسای

چرا آسمان نزدیکِ قلب العقرب (آلفا- عقرب، Antares) و رو-مارافسای (Rho- Ophiuchi) این قدر رنگی است؟ این رنگ ها حاصل فرآیند ترکیب اجرام است. غبار درخشان جلوی تصویر که با نور ستاره ها روشن شده، سحابی های بازتابی آبی رنگ را به وجود آورده است. ابرهای گازی که اتم هایشان با نور فرابنفش برانگیخته شده ، سحابی های نشری سرخ را به وجود آورده اند. غبار پشت سر ابرها، نور ستاره ها را پنهان نموده است و بسیار تاریک تر به نظر می آید. قلب العقرب، ابرغول سرخ و یکی از ستاره های درخشان آسمان شب، ابرهای زرد- سرخ پایین و مرکز تصویر را روشن نموده است. رو-مارافسای در مرکز سحابی آبی و در سوی چپ نهاده شده است. خوشه کرویِ دورِ M4 در بالا و راست مرکز تصویر دیده می گردد. این ابرهای ستاره ای بسیار رنگی تر از آن چیزی هستند که چشم انسان می تواند ببیند، و انواع نور را در طیف الکترومغناطیس تابش می نمایند.

بهار شکارچی

با آمدن بهار به نیم کره شمالی سیاره زمین٬ صورت فلکی زمستانی شکارچی در نخستین لحظات عصرگاهی غروب می نماید. در این تصویر٬ شاخه درختان قابی به دور ستاره های شکارچی ایجاد نموده اند. ستاره ابرغول سرخ آلفا-شکارچی٬ با ته رنگ زرد٬ با شاخه های بالایی این آسمان رنگارنگ درهم آمیخته است. کمی دورتر در سمت راست ستاره آلفا-شکارچی با ستاره آلفا-ثور همراه شده است. آلفا-ثور به نام الدبران نیز مشهور است. این غول سرخ از خورشید سردتر است و در سر صورت فلکی ثور یا گاو می درخشد. ستاره بتا-شکارچی٬ خلاف ستاره ابرغول آبی رجل٬ یکی دیگر از ستاره های پرنور این صورت فلکی است که کمی پایین تر از مرکز٬ پای شکارچی را می سازد. شمشیر شکارچی هم روی آن سه ستاره آبی آویزان می گردد که در نزدیکی مرکز تصویر به شکل کمربند می مانند؛ اما این را هم باید دانست که ستاره مرکزی شمشیر اصلاً ستاره نیست. درخشش صورتی و کم رنگی که در حوالی آن دیده می گردد خبر از هویت واقعی این جرم نجومی می دهد؛ در واقع این جرم٬ پرورشگاه ستاره ای نزدیکی است مشهور به سحابی شکارچی که با چشم غیرمسلح هم رویت پذیر است.

سوالات متداول (Smart FAQ)

1. چرا در تصاویر نجومی رنگ ها گاهی غیرواقعی و بسیار غلیظ به نظر می رسند؟

بسیاری از رنگ ها در تصاویر نجومی برای آشکارسازی جزئیات علمی از طیف های نامرئی مثل فروسرخ یا فرابنفش به طیف مرئی منتقل می شوند. دوربین های تلسکوپ ها مثل چشم انسان عمل نمی نمایند و می توانند فوتون ها را طی ساعت ها جمع آوری نمایند تا رنگ های ضعیف را برجسته سازند. این فرآیند که به آن رنگ آمیزی علمی می گویند، به دانشمندان یاری می نماید تا مرز بین گازهای مختلف مثل هیدروژن و اکسیژن را تشخیص دهند. بنابراین، اگرچه این رنگ ها غلوآمیز به نظر می رسند، اما بر اساس داده های فیزیکی واقعی ستاره ها تنظیم شده اند.

2. اگر فضا خلأ است، چگونه بادهای ستاره ای می توانند سحابی های حبابی ایجاد نمایند؟

فضا کاملاً خالی نیست و حاوی مقادیر اندکی از گاز و غبار میان ستاره ای است که به آن محیط میان ستاره ای می گویند. وقتی یک ستاره پرجرم ذرات باردار را با سرعت بسیار بالا به بیرون پرتاب می نماید، این ذرات به گازهای ساکن محیط برخورد نموده و آن ها را فشرده می نمایند. این برخورد مداوم باعث ایجاد یک جبهه فشار می گردد که مانند یک لایه نازک، فرم حبابی به خود می گیرد. در نهایت، تابش ستاره باعث یونیزه شدن این لایه گازی شده و موجب درخشش خیره نماینده آن در تاریکی مطلق فضا می گردد.

3. آیا مثلث تابستانی در تمام فصول سال قابل مشاهده است؟

نام این مثلث به این علت انتخاب شده که در شب های کوتاه تابستان نیم کره شمالی، مستقیماً در بالای سر رصدگر قرار می گیرد. با این حال، به علت حرکت انتقالی زمین، این صورت واره در پاییز و حتی اوایل زمستان هم در افق غربی قبل از غروب دیده می گردد. در واقع موقعیت ستارگان در آسمان به عرض جغرافیایی شما و زمان دقیق شب بستگی دارد. اما برترین زمان برای تماشای شکوه نسر واقع و همراهانش، همان شب های گرم تیر و مرداد است که به اوج ارتفاع می رسند.

4. تفاوت اصلی بین یک خوشه ستاره ای باز و یک خوشه کروی در چیست؟

خوشه های باز مثل پروین حاوی ستاره های جوان و نوجوانی هستند که به تازگی از یک ابر گازی متولد شده اند و پیوند گرانشی ضعیفی دارند. در مقابل، خوشه های کروی مثل مسیه 5 پیرمردهای دنیای نجوم هستند که در هاله کهکشان زندگی می نمایند و میلیاردها سال قدمت دارند. تعداد ستاره ها در خوشه های کروی می تواند به صدها هزار برسد، در حالی که خوشه های باز معمولاً چند صد ستاره دارند. بعلاوه خوشه های کروی به علت تراکم بسیار بالا، شکلی کاملاً کروی و متقارن دارند که از فواصل دور هم قابل تشخیص است.

5. چرا تصویر پلوتو از افق های نو نسبت به عکس های هابل اینقدر متفاوت بود؟

تلسکوپ هابل با وجود قدرت بی نظیرش، پلوتو را تنها به صورت چند پیکسل مات و مبهم می دید چون پلوتو بسیار کوچک و دور است. فضاپیمای افق های نو اما به فاصله 12500 کیلومتری این سیاره رفت که در مقیاس نجومی مثل لمس کردن آن است. این نزدیکی فیزیکی اجازه داد تا جزئیات سطحی مثل دهانه ها، تپه های یخی و جریان های نیتروژنی با دقت فوق العاده ای ثبت شوند. دوربین های افق های نو مخصوصاً برای کار در نور ضعیفِ لبه منظومه شمسی طراحی شده بودند تا برترین خروجی را ارائه دهند.

6. منظور از تغییر جهت چرخش در کهکشان چشم سیاه (M64) چیست؟

این یکی از عجیب ترین پدیده های رصد شده است که نشان می دهد بخش های مختلف یک کهکشان همواره هماهنگ نیستند. در M64، ستاره های ناحیه مرکزی در جهت عقربه های ساعت می چرخند، اما ابرهای گازی در نواحی دورتر، در جهت خلاف آن حرکت می نمایند. این ناهماهنگی حرکتی باعث اصطکاک و فشرده شدن گازها در مرز این دو ناحیه می گردد که نتیجه اش تولد انفجاری ستاره های نو است. دانشمندان معتقدند این شرایط ناپایدار، به جای مانده یک برخورد کهکشانی در گذشته دور است که هنوز به تعادل نرسیده است.

7. آیا شفق های قطبی در سیارات دیگر هم وجود دارند؟

بله، شفق قطبی در هر سیاره ای که دارای میدان مغناطیسی و اتمسفر باشد می تواند رخ دهد. تلسکوپ هابل و کاوشگرهایی مثل جونو، شفق های فوق العاده قدرتمندی را در قطب های مشتری و زحل ثبت نموده اند که بسیار بزرگتر از زمین هستند. حتی در پلوتو و بعضی اقمر مشتری نیز نشانه هایی از پدیده های مشابه دیده شده است، هرچند مکانیسم ایجاد آن ها فرق دارد. رنگ این شفق ها در هر سیاره بسته به ترکیب شیمیایی اتمسفر آن (مثلاً هیدروژن در مشتری یا اکسیژن در زمین) کاملاً متفاوت خواهد بود.

جمع بندی نهایی

مشاهده تصاویر کیهانی، از طیف پر رمز و راز خورشید تا قلب یخی پلوتو، به ما یادآوری می نماید که ما در دنیای پویا، زنده و دائماً در حال تغییر زندگی می کنیم. هر فوتونی که به وسیله تلسکوپ ها ثبت می گردد، حامل اطلاعاتی از دمای ستاره ها، ترکیب شیمیایی سحابی ها و تاریخچه برخوردهای کهکشانی است. درک پدیده هایی چون ستاره های فراری یا چرخش های متضاد در کهکشان ها نشان می دهد که قوانین فیزیک، با وجود سادگی، می توانند پیچیده ترین و زیباترین ساختارها را خلق نمایند. این سفر بصری نه تنها دانش ما را از فضا افزایش می دهد، بلکه تواضعی خردمندانه در برابر عظمت هستی در ما ایجاد می نماید. دنیا، کتابی گگردده است که نور، کلمات آن را می نویسد.

کدام تصویر، دنیای شما را تکان داد؟

تماشای عظمت سحابی ها و رقابت درخشش ستاره ها همواره حسی از شگفتی با خود دارد. آیا تا به حال تجربه رصد یکی از این اجرام را با تلسکوپ داشته اید یا تصویری هست که همواره آرزوی دانستن رازش را داشته باشید؟ نظرات و تجربیات پر از اشتیاق خود را در بخش دیدگاه ها با ما و دیگر دوستداران آسمان به اشتراک بگذارید؛ ما مشتاقانه منتظر شنیدن روایت های شما از دنیای ستارگان هستیم.

نوشته های مرتبط با عکس های نجومی

• گالری عکس شگفتی های اعماق آسمان؛ از قلب تپنده پلوتو تا پایکوبی دنباله دار پن استارز در افق
• از قلب پلوتو تا دیوار چین: سفری تصویری به شگفتی های بی خاتمه کیهان
• از طلوع زمین تا اشباح سرخ: سفری تصویری به ژرفای ناشناخته های کیهان
• آلبوم اسرارآمیز فضا؛ از سحابی های رنگارنگ تا تپ اخترهای در حال چرخش

دکتر علیرضا مجیدی

پزشک، نویسنده و بنیان گذار وبلاگ خبرنگاران

دکتر علیرضا مجیدی، نویسنده و بنیان گذار وبلاگ خبرنگاران .

با بیش از 20 سال نویسندگی ترکیبی مستمر در زمینهٔ پزشکی، فناوری، سینما، کتاب و فرهنگ.

باشد که با هم متفاوت بیاندیشیم!

دربارهٔ علیرضا مجیدی در خبرنگاران

مطالب مرتبط

دوربینی که عکس های خیره نماینده اخیر را از پلوتو گرفت

از قلب پلوتو تا دیوار چین: سفری تصویری به شگفتی های بی خاتمه کیهان

یک عکاس در طول 6 سال عکس هایی از خورشید در طیف های رنگی متنوع و گوناگون گرفت و یک…

آیا می دانستید که یک سوم انسان ها نمی توانند کهکشهان راه شیری را ببینند؟ اطلس نو از روشنایی های مختل نماینده دید…

روبات نوی که در بیماران دچار نارسایی قلب، قلب را دربرمی گیرد و با منقبض و منبسط شدن، به…

گالری عکس شگفتی های اعماق آسمان؛ از قلب تپنده پلوتو تا پایکوبی دنباله دار پن استارز در افق